Od czego zaczynamy projekt sklepu
Zaczynamy od listy grup towaru, które chcesz sprzedawać, i od tego, jaka część utargu przypada na każdą z nich. Dopiero mając te liczby, przydzielamy im metry : najwięcej miejsca dostaje to, co realnie zarabia. Kolejność odwrotna - najpierw meble, potem towar - zwykle kończy się tym, że najlepiej sprzedająca się grupa ląduje w najgorzej widocznym rogu.
- Wędliny i mięso - najdłuższa część obsługowa, wymaga stanowiska z wagą.
- Nabiał - moduł chłodniczy lub regał, zależnie od formatu.
- Garmaż i dania gotowe - z podziałem temperaturowym.
- - na końcu ścieżki, z miejscem na wykładanie towaru.
Układ ciągu a wielkość sali
| Sklep | Układ | Długość |
|---|---|---|
| Mały spożywczy | prosty | 4–6 m |
| Sklep osiedlowy z obsługą | L | 6–9 m |
| Delikatesy | S lub U | 9–14 m |
Pakiet pomiarowo-projektowy kosztuje od 1590 zł netto - dokładna cena zależy od lokalizacji i skali lokalu; policzysz ją w kalkulatorze ceny pakietu, bez podawania kontaktu. Przy zamówieniu wyposażenia o wartości minimum 30 000 zł netto otrzymujesz rabat w wysokości 30% ceny pakietu pomiarowo-projektowego. Dla pakietu za 1590 zł netto oznacza to 477 zł rabatu. Rabat uwzględniamy na fakturze za wyposażenie.
Prosty, L, U czy S - jak wybieramy kształt ciągu
Kształt , czyli ustawienie lad w sali, wynika z kilku rzeczy naraz: z proporcji pomieszczenia i drogi klienta, ale też z , liczby stanowisk obsługi, wielkości zaplecza i budżetu. Poniższe cztery ustawienia traktuj jako scenariusze, a nie reguły - ostateczny wybór ustalamy indywidualnie po pomiarze.
| Układ | Kiedy ma sens | Na co uważać |
|---|---|---|
| Prosty | Wąska sala, jedna wolna ściana, obsługa 1–2 osoby | Kolejka układa się wzdłuż ciągu - potrzebne przejście przed ladą |
| L (jeden narożnik) | Sala z wolnym narożnikiem, potrzeba rozdzielenia kategorii | Narożnik zajmuje na rzucie kwadrat o boku ok. 1,5 m i wymaga miejsca na obsługę od wewnątrz |
| U (dwa narożniki tego samego typu) | Duży sklep, kilka stanowisk obsługi, dużo kategorii | Wymaga odpowiedniego zaplecza oraz liczby osób; źle zaprojektowany tworzy odcinki trudno dostępne lub słabiej wykorzystane |
| S (narożnik wewnętrzny + zewnętrzny) | Nietypowe rzuty, kolumny, wnęki | Najtrudniejszy do wykonania i wyceny - zawsze robimy rysunek przed zamówieniem |
- W naszym konfiguratorze projektujemy ciągi o długości nawet kilkunastu metrów - również wymagające układy z kilkoma , przy kolumnach i wnękach.
- W naszym konfiguratorze między dwoma narożnikami umieszczamy co najmniej jeden pełny moduł - to zasada tego narzędzia, a nie uniwersalny limit techniczny; zależnie od producenta i serii urządzeń spotyka się inne rozwiązania.
- Głębokość ciągu liczymy od najgłębszego modułu, bo to on wyznacza linię frontu - wartość zależy od serii i mieści się w zakresie podanym dla wybranego modelu.
„Zespół Ladex świetnie zrozumiał moje potrzeby przy projektowaniu nowego obiektu we Wrześni. Projekt ekspozycji chłodniczej, dobór mebli chłodniczych (firma Juka) i niechłodniczych był trafiony. Cała realizacja przebiegła sprawnie, terminowo i bezproblemowo. Jakość sprzętu i obsługi oceniam bardzo wysoko. Polecam Ladex jako solidnego i zaangażowanego partnera przy tego typu inwestycjach."
Warunki temperaturowe produktów - dobór urządzenia potwierdzamy indywidualnie
Poniższe wartości są punktami odniesienia wynikającymi z przepisów dla określonych kategorii produktów i etapów obrotu. Wymagania dla konkretnego sklepu zależą m.in. od rodzaju działalności, produktu, etykiety, procesu technologicznego oraz procedur HACCP. Ostateczne warunki należy potwierdzić z właściwą inspekcją sanitarną. Dobór urządzenia zaczynamy więc od tego, co ma w nim leżeć. Jeżeli dwie grupy produktów potrzebują innych temperatur albo jedna mogłaby zanieczyścić drugą (przez wspólne narzędzia, ręce albo kontakt produktów), planujemy dla nich osobne, rozdzielone strefy w ladzie.
| Kategoria produktu / etap obrotu | Wartość odniesienia | Podstawa |
|---|---|---|
| Mięso świeże (tusze, elementy) | ≤ +7 °C w masie mięsa | rozp. (WE) 853/2004, zał. III sekcja I |
| Podroby | ≤ +3 °C | rozp. (WE) 853/2004, zał. III sekcja I |
| Mięso drobiowe świeże | ≤ +4 °C | rozp. (WE) 853/2004, zał. III sekcja II |
| Mięso mielone | ≤ +2 °C | rozp. (WE) 853/2004, zał. III sekcja V |
| Ryby świeże | temperatura topniejącego lodu (ok. 0–2 °C) | rozp. (WE) 853/2004, zał. III sekcja VIII |
| Wędliny, nabiał, garmaż | wg temperatury podanej przez producenta na etykiecie | rozp. (WE) 852/2004, zał. II rozdz. IX |
| Mrożonki | ≤ −18 °C w produkcie; krótkotrwałe ocieplenie do −15 °C przepisy dopuszczają wyłącznie w transporcie i przy przeładunku - nie jest to parametr, do którego dobiera się ekspozycję | rozp. (WE) 37/2005 |
Podane wartości dotyczą konkretnych kategorii produktów i etapów obrotu, a nie każdej ekspozycji detalicznej. Nie są jedną uniwersalną nastawą lady - nastawy wynikają z produktu, etykiety, instrukcji producenta urządzenia i procedur HACCP zakładu, a ostateczne warunki potwierdza właściwa inspekcja sanitarna.
Jeżeli któryś produkt wymaga ekspozycji na lodzie, projekt stanowiska powinien uwzględniać miejsce na lód, odpływ skroplin i wygodny dostęp do jego uzupełniania. Typ urządzenia dobieramy do wymaganych warunków danego produktu.
Przy mrożonkach urządzenie - wyspę, ladę czy szafę - dobieramy do warunków wymaganych dla produktu i do konkretnego zastosowania (ekspozycja sprzedażowa, zapas na zapleczu, intensywność otwierania). Tolerancji dopuszczalnej w transporcie nie traktujemy jako parametru pracy ekspozycji.
Ciąg chłodniczy jako oś sklepu
W sklepie spożywczym ekspozycja chłodnicza pełni podwójną rolę: sprzedaje wyroby świeże i wyznacza kierunek ruchu po całej sali. Dlatego ustawiamy ją na ścianie najdalszej od wejścia - klient przechodzi obok regałów, zanim do niej dotrze.
- Ciąg chłodniczy na końcu drogi klienta, nie tuż przy drzwiach.
- Kasa po stronie wyjścia, z widokiem na całą salę.
- Regały ustawione tak, by z kasy widać było alejki - to kwestia bezpieczeństwa, nie tylko sprzedaży.
- Szerokość alejki dopasowana do koszyka i wózka, nie do minimum.
- Miejsce na dostawę i rozpakowanie poza torem klienta.
Rozdzielenie stref temperaturowych
| Grupa towarów | Rozwiązanie | Uwaga |
|---|---|---|
| Nabiał i napoje | Regał chłodniczy przyścienny | Duża rotacja, łatwe uzupełnianie |
| Wędliny i sery na wagę | Lada obsługowa | Wymaga obsługi - planujemy etat, nie tylko moduł |
| Mięso świeże | Osobny moduł chłodniczy | Rozdzielenie od produktów gotowych do spożycia |
| Mrożonki | Zamrażarka wyspowa lub przeszklona | Wymaga miejsca na otwarcie pokrywy |
| Pieczywo | Regał bez chłodzenia | Nie chłodzimy - pieczywo trzymane w lodówce czerstwieje szybciej |
Czego potrzebujemy przed pomiarem - lista kontrolna
Im więcej z tych informacji masz przygotowanych, tym mniej rund poprawek na etapie projektu. Nic z tej listy nie jest obowiązkowe - zbieramy to razem na wizycie - ale każdy odhaczony punkt skraca drogę do rysunku technicznego.
- lub choćby szkic z wymiarami ścian i wysokością pomieszczenia.
- Zdjęcia wnętrza z czterech stron oraz zdjęcie wejścia i drogi wniesienia (drzwi, korytarz, winda, próg); jeśli są dostępne - także zdjęcia sufitu, kanałów wentylacyjnych, liczników i rozdzielni.
- Lokalizacja : gniazda siłowe i jednofazowe, odpływ, wentylacja, rozdzielnia i dostępna moc - oraz dokumentacja techniczna budynku, jeśli jest dostępna.
- Lista asortymentu w grupach właściwych dla Twojego sklepu (np. mięso świeże, drób, mięso mielone, podroby, wędliny, sery, garmaż, ryby, mrożonki, wyroby cukiernicze) wraz z orientacyjną liczbą pozycji i przewidywaną skalą sprzedaży.
- Godziny szczytu i sposób obsługi: ile osób stoi za ladą, gdzie stoi waga, krajalnica, kasa i terminal.
- Ograniczenia lokalu: kolumny, skosy, grzejniki, okna od strony południowej, umowa najmu ograniczająca ingerencję w ściany.
- Informacja, czy lokal wymaga uzgodnień z projektantem branżowym, wynajmującym lub właściwą inspekcją - rysunek ciągu nie zastępuje tych formalności.
Jeśli lokal jest w stanie surowym, pomiar i tak ma sens - wtedy projekt wyznacza, gdzie mają trafić przyłącza, zanim ekipa zaleje posadzkę.
Koszty i obowiązki, o których warto wiedzieć przed zakupem
- Energia - urządzenie chłodnicze przeznaczone do sprzedaży bezpośredniej (lada czy witryna, z której klient kupuje na miejscu) ma etykietę energetyczną A-G z rocznym zużyciem w kWh. Przy pracy kilkanaście godzin dziennie różnicę między klasami widać na rachunku w skali roku.
- Czyszczenie skraplacza - zapchany skraplacz to jedna z częstych przyczyn tego, że urządzenie nie trzyma temperatury. Częstotliwość i zakres czyszczenia stosujemy zgodnie z instrukcją urządzenia oraz warunkami gwarancji.
- Rejestr temperatur - zakres i sposób dokumentowania wynikają z analizy zagrożeń i procedur danego zakładu. Automatyczny rejestrator bardzo to ułatwia, ale nie jest uniwersalnym wymogiem.
- Rozmrażanie i odprowadzenie skroplin - przy braku odpływu w podłodze rozwiązanie ustalamy już na rysunku: automatyczne odparowanie skroplin (grzałka w tacce).
- Dostęp serwisowy - moduł wciśnięty między ścianę a kolumnę bez zapasu kilkunastu centymetrów potrafi wymagać demontażu przy każdej naprawie.
- Oświetlenie ekspozycji - LED w listwach zużywa niewiele, a jego barwa wpływa na odbiór kolorów i atrakcyjność ekspozycji; barwę dobieramy do asortymentu, nie do wnętrza. Dobre światło poprawia odbiór produktu, ale nie ukryje towaru, który stracił świeżość.
Nowy lokal czy modernizacja - dwa różne punkty startu
| Zagadnienie | Nowy lokal | Modernizacja |
|---|---|---|
| Swoboda układu | Pełna - ciąg wyznacza przyłącza | Ograniczona istniejącą instalacją i ścianami |
| Pomiar | Często w stanie surowym, przed posadzką | Z urządzeniami w środku, z uwzględnieniem tego, co zostaje |
| Ryzyko | Błędne przyłącza wykryte po zalaniu posadzki | Urządzenie, którego nie da się wnieść przy czynnym sklepie |
| Harmonogram | Zgrany z ekipą budowlaną | Zwykle jeden dzień roboczy, żeby nie zamykać sprzedaży |
| Co warto przygotować | Rzut architektoniczny i plan instalacji | Zdjęcia wnętrza, wymiary istniejącej zabudowy i lista sprzętu do zachowania |
Czy wymieniać ciąg w całości, czy tylko jego część, decydujemy na podstawie stanu urządzeń, stanu instalacji, dostępności serwisu i części oraz kosztu utrzymania tego, co zostaje. Warto pamiętać, że wymiana samego zaplecza poprawia warunki przechowywania, ale nie wpływa na wygląd sali sprzedaży - jeśli celem jest też odświeżenie wizerunku sklepu, trzeba zaplanować wymianę ciągu ekspozycyjnego.
Zacznij od towaru i ścieżki klienta, a nie od katalogu urządzeń
Najczęstsza kolejność decyzji w lokalach, które później trzeba poprawiać, wygląda tak: najpierw kupowane są urządzenia, a dopiero potem szuka się dla nich miejsca. Efekt to niewygodny w obsłudze ciąg, zator przy kasie i zasłonięte wejście. Ekspozycja, która miała grać główną rolę, ląduje w najciemniejszym punkcie sali. Odwrotna kolejność - najpierw asortyment i ścieżka klienta, potem urządzenia - nic nie kosztuje, a rozstrzyga o sprzedaży na lata.
Zanim padnie pierwsza nazwa modelu, odpowiedz sobie na pięć pytań. To dokładnie te, które zadajemy na pierwszej rozmowie.
| Pytanie | Po co je zadajemy |
|---|---|
| Co dokładnie będziesz eksponować (nabiał, wędliny i garmaż, produkty pakowane chłodzone, mrożonki, pieczywo, warzywa i owoce, napoje, artykuły suche)? | Zdefiniowany asortyment przesądza o typie urządzeń i pozwala wypchnąć do przodu produkty o najwyższej marży. |
| W jakiej kolejności klient ma mijać poszczególne strefy? | Zaplanowana ścieżka zwiększa liczbę zakupów impulsowych i wartość koszyka. |
| Czy urządzenia nie zasłaniają wejścia i nie tworzą chaosu przy kasie? | Czytelny rozkład skraca czas obsługi i poprawia pierwsze wrażenie. |
| Które produkty muszą być widoczne od progu? | Priorytet ekspozycji ustawia się raz - na rysunku, nie po montażu. |
| Gdzie stanie strefa impulsowa: przy kasie czy przy wejściu? | Dobrze ustawiona domyka ścieżkę zakupową, źle ustawiona blokuje ruch. |
Tip projektanta: zanim kupisz pierwsze urządzenie, narysuj plan lokalu z trasą klienta i podziałem na strefy. Możesz też odwzorować obrysy urządzeń taśmą malarską na podłodze - od razu widać, ile miejsca zostaje przed ladą, a ile na zapleczu, i którędy poprowadzić prąd, wodę i okablowanie wag oraz kas. Uwaga: taśma nie pokaże wysokości urządzeń ani tego, czy jedno zasłoni drugie (np. regał ustawiony za ladą) - to weryfikują dopiero rysunek techniczny i aksonometryczny.
Rysunek techniczny - co z niego wynika
Rysunek pokazuje wymiary modułów, punkty elektryczne i wod-kan oraz szerokości przejść. To dokument, na podstawie którego elektryk i ekipa wykończeniowa mogą pracować równolegle z produkcją mebli.
Co ustalimy na pomiarze w Twoim sklepie
Kategorie asortymentu, szerokość alejek i miejsce ciągu chłodniczego łączą się w jeden układ dopiero na rzucie konkretnej sali - razem z tym, gdzie są okna, wejście i przyłącza.
- Podział sali na kategorie i ścieżkę klienta od wejścia do kasy.
- Miejsce ciągu chłodniczego, kasy i strefy samoobsługowej.
- Rysunek techniczny, którym posługują się ekipy budowlane i elektryk.
Glosariusz - jak nazywamy to w projekcie
Słownik pojęć, których używamy na rysunku technicznym i w wycenie. Warto znać te nazwy przed rozmową z dostawcą - dzięki nim łatwiej porównać oferty.
- Ciąg chłodniczy
- Zestaw połączonych modułów tworzących jedną linię sprzedaży, spięty wspólnym cokołem i blatem. Projektujemy go jako całość, nie jako pojedyncze urządzenia obok siebie.
- Narożnik wewnętrzny / zewnętrzny
- Moduł łączący dwie linie ciągu pod kątem - zależnie od serii bywa chłodzony, neutralny albo wykonany jako element wykończeniowy - dzięki niemu kąt sali pozostaje częścią ekspozycji. Na rzucie zajmuje kwadrat o boku zbliżonym do głębokości lady i kosztuje więcej niż prosty moduł.
- Moduł kasowy
- Fragment ciągu z blatem pod kasę, terminal i pakowanie. Zamyka linię sprzedaży i wyznacza miejsce, w którym kończy się kontakt z klientem.
- Lada obsługowa
- Moduł chłodniczy, z którego sprzedawca podaje towar klientowi. Produkowany w kilku katalogowych szerokościach - najczęściej około metra, półtora i blisko dwóch metrów - i z takich modułów składamy ciąg.
- Mroźnia / zamrażarka ekspozycyjna
- Urządzenie do produktów mrożonych, pracujące w znacznie niższej temperaturze niż lada chłodnicza. Ma osobne wymagania co do mocy, odszraniania i miejsca - nie zastępuje jej „mocniej ustawiona” lada.
- Przyłącza
- Punkty, do których podłączamy urządzenia: zasilanie o odpowiedniej mocy, woda i odpływ, czasem instalacja chłodnicza. Ustalamy je na rysunku przed zamówieniem - po montażu przekładanie ich jest kosztowne.
- Pozycje asortymentu
- Liczba różnych wyrobów wykładanych jednocześnie na ekspozycji. To od niej - a nie od metrażu lokalu - zależy potrzebna długość ciągu i liczba poziomów.
- Rzut lokalu
- Widok pomieszczenia z góry, z wymiarami ścian, drzwi, okien i przyłączy. To na nim układamy ciąg i sprawdzamy przejścia - bez rzutu każda długość jest tylko szacunkiem.
- Witryna chłodnicza
- Urządzenie ekspozycyjne z chłodzoną przestrzenią i szybą, zwykle z kilkoma poziomami półek. Służy przede wszystkim ekspozycji towaru na wysokości wzroku - nie należy zakładać, że zastąpi pełnowartościowe zaplecze chłodnicze.
- Regał chłodniczy
- Wysoka, otwarta lub przeszklona szafa chłodnicza w sali sprzedaży - klient sięga po towar sam. Mieści dużo pozycji na małej powierzchni podłogi, ale wymaga rytmicznego uzupełniania.
Pytania, które warto zadać dostawcy
Weź je na rozmowę lub wklej do zapytania ofertowego - dzięki nim porównasz oferty na tych samych pozycjach.
- 01Ile stref temperaturowych ma ciąg i jak są od siebie oddzielone?
- 02Jak wygląda uzupełnianie towaru w godzinach otwarcia sklepu?
- 03Jakie jest zapotrzebowanie na energię i czy istniejąca instalacja je udźwignie?
- 04Co dokładnie zawiera cena: transport, wniesienie, montaż, uruchomienie i podłączenie?
- 05Jakie są terminy - od zamówienia do montażu - i co się dzieje, jeśli się przesuną?
